Indonezyjskie plaże, które tak rajsko wyglądają na Instagramie, są często mocno wykadrowane, by nie pokazać tony śmieci zalegających na piasku. Im dalej w ląd tym nie jest lepiej. Góry plastiku i odpadów piętrzą się wśród dzikiej natury.
Jednym z głównych powodów zalegających odpadów jest nielegalny wywóz śmieci z Europy do Azji Południowo-Wschodniej. To dochodowym kryminalnym biznes o niskim ryzyku, małych karach przy ogromnych zyskach finansowych. Ma to kolosalny wpływ na środowisko, ludzkie zdrowie i ekonomię.
Opłacalny kryminalny biznes plan
Według raportu ONZ, główny szlak nielegalnych śmieci wiedzie z Europy do Azji Południowo-Wschodniej, przestępcze organizacje wykorzystują luki prawne oraz struktury legalnych przedsiębiorstw, czyniąc z handlu odpadami jedno z najpoważniejszych przestępstw zagrażających środowisku.
Mimo istniejących regulacji, przemytnicy korzystają z nieskutecznego egzekwowania prawa i niskich kar, a także kuszących możliwości łatwego zysku.
Co roku Unia Europejska eksportuje ponad 32 miliony ton odpadów do krajów trzecich, co prowadzi do poważnych problemów środowiskowych, w tym zanieczyszczenia oceanów na całym świecie. Komisja Europejska szacuje, że od 15 do 30% przesyłek odpadów z UE jest nielegalnych, generując rocznie miliardy euro zysku z nielegalnych źródeł.
Według raportu ONZ, kraje Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (AESAN) wspólnie importowały ponad 100 milionów ton metali, papieru i plastiku, o wartości prawie 50 miliardów dolarów (47 miliardów euro) między 2017 a 2021 rokiem. To dane z legalnych źródeł. Ile więcej jest nielegalnych importów?
Indonezja największym wysypiskiem Azji
Odkąd Chiny w 2018 r. wdrożyły działania mające na celu ograniczenie niechcianych odpadów w ich kraju, nowym kierunkiem handlu odpadami stała się Azja Południowo-Wschodnia. Najbardziej uderzyło to w Indonezję, gdzie nie ma rozbudowanej infrastruktury do utylizacji odpadów ani ekosystemu, który wspierałbym zrównoważone konsumowanie, produkcję i recykling.
Według Indonezyjskiego Biura Statystycznego po 2018 roku Indonezja doświadczyła nagłego wzrostu importu odpadów, głównie papierowych i plastikowych, wysyłanych z krajów zachodnioeuropejskich.
Plastikowe odpady często zanieczyszczają strzępy papieru, stanowiąc poważne zagrożenie dla środowiska i zdrowia w regionach takich jak Jawa czy Sumatra.
Mimo, że handel nielegalnymi odpadami powoduje wiele problemów dla społeczności, eksperci zgadzają się, że legalne, dobrze zarządzane gospodarowanie odpadami jest odpowiedzialne i niezbędne. To zmniejsza szkody dla środowiska i wspiera gospodarkę o obiegu zamkniętym przez redukcję, ponowne użycie i recykling odpadów.
Wiele krajów oraz międzynarodowe operacje egzekwowania prawa między Azją a Europą podejmuje działania, aby zamykać luki, w których mogą działać przestępcy i zakłócać cykl gospodarczy.
Jak walczyć z nielegalnymi odpadami? Unia ma rozwiązanie
W maju tego roku weszły w życie nowe unijne przepisy, które mają utrudnić eksport śmieci do krajów trzecich. Na dwa i pół roku eksport plastikowych odpadów do krajów rozwijających się został zakazany. Przepisy te wymagają, aby eksporterzy udowodnili, że odpady są odpowiednio zarządzane w krajach trzecich, a także wprowadzają surowsze kary za przestępstwa środowiskowe.
Nowe regulacje obejmują rozporządzenie o przemieszczaniu odpadów oraz dyrektywę zaostrzającą prawo środowiskowe, które są częścią Europejskiego Zielonego Ładu. Eksport odpadów jest dozwolony tylko wtedy, gdy kraje trzecie udowodnią zdolność do ich zrównoważonego zarządzania. Zwiększy się nadzór nad transportem odpadów, a unijna grupa ds. egzekwowania prawa będzie walczyć z ich przemytem.
Państwa członkowskie będą musiały zaostrzyć definicje przestępstw przeciwko środowisku i kary za ich popełnienie, co ma na celu ujednolicenie i wzmocnienie ochrony środowiska w całej UE.
źródła: https://forsal.pl/biznes/ekologia/artykuly/9354329,ue-eksportuje-miliony-ton-odpadow-do-afryki-ameryki-poludniowej-i-azj.html [dostęp 3/07/24]
https://www.dw.com/en/how-european-trash-illegally-ends-up-in-southeast-asia/a-68850068 [dostęp 3/07/24]
https://www.unodc.org/documents/bmb/environmental-crime/FINAL_for_printing_-_Turning_the_tide.pdf
